Có một loại câu hỏi người ta gõ ra lúc nửa đêm, đọc lại một lượt, rồi xoá đi trước khi bấm gửi.
Không phải vì không có ai để hỏi. Hỏi thì được rất nhiều lời đáp. Người bảo nhịn đi cho yên cửa yên nhà, người bảo dứt ra sớm cho đỡ khổ, ai cũng nói bằng giọng chắc chắn như thể họ đang sống trong nhà mình. Càng đọc càng rối.
Tôi nghĩ lý do nằm ở chỗ này. Khi anh chị đưa chuyện nhà mình ra hỏi, thứ nhận về không phải câu trả lời cho hoàn cảnh của anh chị, mà là hoàn cảnh của những người trả lời. Người từng bị phản bội sẽ khuyên dứt khoát, vì đó là bài học họ phải trả giá rất đắt mới có. Người từng nhịn và thấy nhà yên sẽ khuyên nhịn. Không ai nói dối cả. Chỉ là mỗi người đang chỉ đường theo lối họ từng đi, còn anh chị thì đang đứng ở một ngã rẽ khác hẳn.
Cho nên phần lớn người tìm đến tôi không thiếu lời khuyên. Họ thừa. Thứ họ thiếu là một người chịu đọc kỹ câu hỏi của họ trước khi mở miệng trả lời.
Tối thứ Bảy này tôi làm đúng một việc đó. Anh chị viết câu hỏi bằng chữ lúc đăng ký. Tôi đọc hết, chọn ra 12 đến 15 câu mà nhiều người cùng mắc, rồi trả lời từng câu trong 75 phút.
Buổi này dành cho ai
Anh chị thấy mình ở một trong bốn chỗ dưới đây thì buổi này hợp.
Người đang ở trong một cuộc hôn nhân yên ắng
Nhìn từ ngoài vào thì nhà vẫn êm. Vẫn ăn cơm chung, vẫn đưa đón con. Chỉ là đã rất lâu rồi hai người không nói với nhau một chuyện gì thật.
Người đang cầm một câu hỏi cụ thể và đã hỏi quá nhiều nơi
Anh chị nhận về mười lời khuyên trái ngược nhau, ai cũng thành thật, và anh chị vẫn đứng nguyên chỗ cũ.
Người vừa đi qua một chuyện lớn và đang bị hối phải quyết
Một phát hiện, một trận cãi vã, hoặc một câu nói ra rồi không rút lại được. Xung quanh thì ai cũng giục ở hay đi cho dứt khoát.
Người không dám kể với ai
Kể với người nhà thì sợ họ ghim mãi người kia. Kể với bạn thì sợ ngày mai cả nhóm đều biết. Nên chọn im lặng và tự xoay.
Anh chị mang về được gì
Câu hỏi của mình được đọc bằng mắt người có nghề.
Tôi đọc hết câu hỏi gửi về, chọn những câu nhiều người cùng mắc nhất, rồi trả lời từng câu như một tình huống chung.
Một cách gọi tên khác cho những câu nói nặng nề trong nhà.
Tôi vẫn nói với thân chủ của mình rằng tối hậu thư không phải bản lĩnh, mà là lời kêu cứu núp dưới lớp giận dữ. Hiểu được điều đó thì cách anh chị nghe câu nói kia sẽ khác đi.
Biết việc nào cần làm ngay và việc nào phải hoãn lại.
Theo khung của Esther Perel, ở giai đoạn khủng hoảng, việc cần làm trước là ổn định lại và hoãn mọi quyết định lớn. Không ai nên bị ép chốt ở hay đi khi đang ở đáy.
Phân biệt được hai thứ rất hay bị trộn vào nhau.
Câu "tôi có phần trong việc chúng tôi xa nhau" giúp người ta đứng dậy. Câu "chính tôi đẩy người ấy vào tay người kia" đè người ta xuống. Hai câu nghe gần giống nhau, hậu quả thì ngược nhau.
Có một con số tôi muốn anh chị mang về, vì nó nói đúng thứ nhiều gia đình đang bỏ quên. Nghiên cứu của Phan Thị Mai Hương và cộng sự, khảo sát 1.819 người đã kết hôn ở 7 tỉnh thành, cho thấy tình cảm vợ chồng là yếu tố quyết định hạnh phúc hôn nhân lớn nhất ở cả hai giới, 38,1% ở nam và 41,4% ở nữ, trong khi đời sống vật chất chỉ 16,1% và 12,8%.
Nghĩa là rất nhiều người đang dồn hết sức vào phần chiếm mười mấy phần trăm, và bỏ trống phần chiếm gần bốn mươi.
Nguồn: Tạp chí Tâm lý học, số 4/2018.
Tôi nói trước cho rõ ràng
Ba điều này tôi nói trước để anh chị cân nhắc, chứ không phải để rào đón.
Thứ nhất, tôi trả lời tình huống chung, tôi không kết luận về riêng gia đình ai. Một câu hỏi viết ra, dù viết dài đến đâu, cũng chưa đủ để hiểu một cuộc hôn nhân đã đi qua nhiều năm. Ai đọc vài dòng rồi phán ngay nhà anh chị nên thế này thế kia, người đó đang đoán chứ không phải đang biết, kể cả khi người đó là tôi. Anh chị nghe rồi tự soi vào hoàn cảnh mình, phần quyết định vẫn thuộc về anh chị.
Thứ hai, có những trường hợp tôi sẽ không trả lời công khai. Đó là khi có bạo lực, khi anh chị đang có ý nghĩ làm hại bản thân, hoặc khi chuyện đang dính đến pháp lý. Không phải vì tôi né, mà vì trả lời vội trước đám đông về những chuyện như vậy có thể làm hại chính người đang nghe. Những trường hợp này anh chị nhắn riêng cho tôi qua Zalo 0935.089.268, tôi sẽ sắp xếp nói chuyện riêng.
Thứ ba, 75 phút không thay thế được một phiên làm việc riêng. Buổi này giúp anh chị gọi đúng tên chuyện đang xảy ra và biết việc nào nên hoãn lại. Còn chuyện riêng của nhà mình thì vẫn cần một buổi ngồi riêng mới đi sâu được.
Và một điều thực tế: buổi này bật camera và có ghi hình làm tư liệu. Anh chị cân nhắc chỗ ngồi cho thuận tiện trước khi đăng ký.
Người ngồi trả lời
Tôi là Nguyễn Tú Oanh, Thạc sĩ Tâm lý, Chuyên gia khai vấn quốc tế liên đoàn ICF.
Hơn 10 năm tham vấn và đào tạo, phần lớn thời gian tôi ngồi nghe những chuyện mà người trong cuộc không kể được với ai. Có người giữ lại được cuộc hôn nhân của mình, có người chọn đi tiếp một mình.
Từ những gì nghe được, tôi xây một khung riêng gọi là 7 giai đoạn khủng hoảng hôn nhân, để nhìn xem một cuộc hôn nhân đang ở chặng nào, thay vì chỉ nhìn trận cãi vã gần nhất.
Tôi không hứa cứu được cuộc hôn nhân nào. Tôi chỉ nhận làm đúng phần của mình, là giúp anh chị nhìn cho rõ trước khi quyết.